21/09/2017

«Temos que centrarnos en coidar o Camiño que hai, non en crear outras rutas»

Manuel Valín puxo os primeiros sinais en Lugo e A Coruña

O Camiño Norte é noticia nas últimas semanas por posibles cambios de trazado e pola oposición que esperta en diversas zonas; pero a finais dos oitenta e principios dos noventa nin era noticia nin se observaban datos ou testemuños da ruta a pesar de que á peregrinación a Santiago desde Asturias non lle falta vertente histórica: á actual capital galega desprazouse o rei Alfonso II o Casto tras ter noticia do descubrimento da tumba do apóstolo, e abundan libros sobre diversos itinerarios entre ambas as comunidades, entre eles o que percorre A Mariña e Terra Chá antes de pasar á actual provincia da Coruña.

Fai uns 25 anos, con todo, esa historia estaba tapada pola maleza do esquecemento ata que varias asociacións decidiron rozar o pasado e pólo ao alcance do presente. «A xente cría que ou único Camiño de Santiago era ou que entra polo Cebreiro». Quen así se expresa é o ribadense Manuel Valín, cuxa relación coa ruta xacobea é moi ampla: foi membro activo da Asociación de Amigos do Camiño Norte en Galicia; organizou varios cumes xacobeos sobre a ruta do Norte; prestou atención ao itinerario como concelleiro de Cultura en Ribadeo, e nesa localidade forma parte da Asociación Cultural Casa dás Letras, que ten entre os seus obxectivos o estudo e a promoción das rutas a Santiago.

O colectivo citado en primeiro lugar no parágrafo anterior comezou a súa actividade pondo de relevo a existencia dunha ruta en comarcas que a esqueceran. A centros docentes e doutro tipo foron os membros da asociación, recorda Valín, para divulgar que por terras mariñás e chairegas pasaba un Camiño de Santiago.

Tanto el como outros compañeiros de fatigas -cita a Manuel Díaz e a Roberto Rodríguez- tiveron o soporte de abudante documentación e de libros variados: por unha banda, aí están os traballos de Ramón Yzquierdo Perrín ou de Francisco Fernández del Riego; por outro, Valín chegou a recoller datos da existencia de hospitais de peregrinos entre Bilbao e Santiago.

Se a ruta estaba esquecida, unha das primeiras tarefas da asociación foi facela visible. O primeiro paso foi unha sinalización rudimentaria: frechas amarelas pintadas en chan indicaban como chegar a Santiago. O segundo entrañó un avance, pois se puxeron frechas de madeira. O terceiro xa era todo un salto: máis de 300 mouteiras orientaban a camiñantes de Ribadeo a Compostela.

O trazado delimitado xa incluía variantes nalgúns puntos. Saía do centro urbano ribadense, dirixíase ao interior do municipio, e propuña dúas alternativas para chegar a Vilanova de Lourenzá: unha, por Fórnea (Trabada), e outra, por Vilamariz (Ribadeo). O mesmo ocorría na subida de Mondoñedo á Xesta, xa que se recolleron o trazado por San Vicente e Sasdónigas, hoxe oficial, e o que vai pola saia de Pena dá Roca, previsto pola Xunta como próximo substituto do anterior. De Gontán íase a Vilalba; da capital chairega, a Baamonde, e desta localidade, a Boimorto por Miraz (Friol) e Sobrado dos Monxes.

De Boimorto a Santiago establecéronse senllos itinerarios para confluír co Camiño Francés: un desembocaba en Arzúa, e outro -o máis usado, matiza Valín-, polo Pino. Con todo, esa variante, matiza, non coincide coa que agora propón a Xunta, que fixa un itinerario por Vilasantar, excluído no percorrido de entón.

Valín comenta, con humor, que hoxe os peregrinos case terían dificultades para perderse, aínda que non por iso percorren as rutas: «Ou que dá pena é que vaian pola estrada», di.

¿E toda a polémica actual sobre variacións e cambios? Valín, prudente, afirma: «Temos que centrarnos en coidar ou Camiño que hai, non en crear outras rutas». E lanza outro aviso sobre posibles novas variantes: «É romper a historia», afirma. Dio quen combrobaba, hai máis de 20 anos, como a xente tiña referencias de antigos camiños reais pero non da ruta xacobea.

Frechas e máis de 300 mouteiras foron colocados para orientar a camiñantes

Texto: La Voz de Galicia

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Bookmaker bet365 review by ArtBetting.co.uk

Bookmaker bet365 review by ArtBetting.gr

Germany bookmaker bet365 review by ArtBetting.de

Premium templates by www.bigtheme.net free download.

Online bookmaker Romenia betwin365.webs.com

Scroll To Top